- แสงไฟยามราตรีในสถานบริการ ถูกปิดลง เพราะการระบาดของโควิดระลอกแล้วระลอกเล่า พร้อมกับน้ำตาของคนทำอาชีพ “เซ็กซ์เวิร์กเกอร์” หรือ “ผู้ขายบริการทางเพศ” ได้รับผลกระทบในการหาเงิน เช่นเดียวกับหลายๆ อาชีพ
- ประมาณกันว่าประเทศไทย มี “เซ็กซ์เวิร์กเกอร์” 2 แสนคน มูลค่าธุรกิจประมาณปีละ 200,000 ล้านบาท เมื่อโควิดส่งผลกระทบ นั่นคือรายได้ขาดหายไปไม่น้อย หลายคนโดยเฉพาะกลุ่มหนุ่มสาว อาจปรับตัวไปให้บริการทางออนไลน์ แต่ยังมีอีกจำนวนหนึ่ง หมดหนทาง อาจหลุดหายไปจากอาชีพ
- “เซ็กซ์เวิร์กเกอร์” อาชีพผิดกฎหมาย ถูกดูถูกดูแคลนเรียก “โสเภณี” จากคนจำนวนหนึ่งในสังคมไทย ไม่มีสวัสดิการขั้นพื้นฐาน ไม่ได้รับการคุ้มครองในฐานะแรงงานเหมือนกับอาชีพอื่นๆ เมื่อโควิดระบาด ได้ส่งผลต่อคนกลุ่มนี้ ต้องเผชิญกับหลายๆ ปัญหารุมเร้า ยากที่จะแก้ได้
“สุรางค์ จันทร์แย้ม” ผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการมูลนิธิเพื่อนพนักงานบริการ หรือ Swing องค์กรที่พักพิงให้ความช่วยเหลือคนกลุ่มนี้ เล่าสะท้อนให้เห็นการมองข้ามจากหน่วยงานของรัฐ ในการช่วยเหลือคนทำอาชีพขายบริการทางเพศ เพราะแม้ไม่มีโควิด คนกลุ่มนี้ก็ไม่ถูกจัดเป็นมนุษย์อยู่แล้ว ถูกมองเป็นใบไม้หรือขยะ จึงเลือกจะไม่หวังอะไรใดๆ กับรัฐบาล
“โควิดระบาดระลอกแรก การช่วยเหลือยังพอช่วยกันได้ แต่มาระลอกนี้ยิ่งหนัก ต้องหันมาช่วยกันเองให้มากขึ้น ไม่เคยเอาความหวังไปฝากไว้กับรัฐบาล อยากให้กู้เงิน แต่เมื่อกู้แล้วจะเอาอะไรจากที่ไหนมาคืน เมื่อสถานการณ์เป็นเช่นนี้”
การช่วยเหลือเบื้องต้นขณะนี้ ต้องตั้งกองทุนแบบให้เปล่า ในการสร้างอาชีพ มีการอบรมฝึกทักษะและการบริหารจัดการ ภายใต้เงื่อนไขต้องทำเป็นทีม ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน โดยกลุ่มแรก มีความฝันอยากเป็นช่างตัดผม ตระเวนไปตัดตามคอนโดฯ ที่พัก ซึ่งจะซื้ออุปกรณ์ หาครูมาสอน ให้มีอาชีพ มีรายได้ คาดใช้เงินไม่เกิน 3 พันบาทต่อคน เพราะไม่รู้ว่าจะเปิดประเทศเมื่อใด จึงรอไม่ได้
อีกกลุ่มมีความสามารถในการทำอาหาร ต้องการทำน้ำปั่น ขายไก่ย่าง นำไปขายหน้าร้านส้มตำที่ไม่ทำไก่ย่างขาย โดยกลุ่มนี้น่าจะใช้เงิน 8 พันบาทต่อคน และยังมีกลุ่มผู้ชาย ต้องการขายข้าวต้มญวน ขายปลาเผา คาดใช้เงิน 6-7 พันบาทต่อคน โดยทางมูลนิธิจะช่วยทำหน้าที่ประชาสัมพันธ์
“กองทุนนี้ มีจุดเริ่มจากโควิดรอบแรก มีการเปิดรับบริจาคเงิน นำมาใช้อย่างระมัดระวัง ที่ผ่านมามีผู้ใจบุญจากโรงงานกระดาษ บริจาคให้เดือนละ 2 แสนบาท มาถึงตอนนี้รวมเป็นหลักล้านบาทไปแล้ว นำเงินไปจัดสรรเพียงแค่เอาข้าวเอาของใช้ ไปให้ในพื้นที่กรุงเทพฯ 2 พันกว่าคน และพัทยา อีก 3 พันคน ดูแลกันยาวมาตั้งแต่มีนา ปีที่แล้ว”
บาร์ปิด ไม่มีบ้าน เร่ร่อนหาเศษอาหาร นอนตามหาด
ในแต่ละสัปดาห์ลงพื้นที่ให้การช่วยเหลือ มีหลายเคสหลายปัญหาเกิดขึ้น โดยมีอีกกลุ่มในพัทยาไม่มีบ้าน เพราะไม่มีเงินจ่ายค่าเช่า ต้องร่อนเร่ไปนอนตามชายหาด บางคนต้องออกไปหาเศษอาหารมากินประทังชีวิต จึงนำถุงห่วงใยไปช่วยเหลือ ประมาณ 30 คน และจริงๆ มีมากกว่านี้
การลงพื้นที่พัทยา ทุกวันพฤหัสบดี จะนำอาหารไปมอบให้ บางคนได้กินข้าวเพียงสัปดาห์ละ 1 ครั้ง 2 ครั้ง หรือ 3 ครั้งเท่านั้น ส่วนการจะกลับบ้านไปยังภูมิลำเนา ก็ไม่มีอะไรทำ ไม่มีค่ารถกลับบ้าน แค่เงินจะกินข้าวยังไม่มีเลย ซึ่งตอนโควิดระบาดรอบแรก เคยช่วยเหลือให้เงินกลับบ้าน แต่ถึงวันนี้กลับไปไม่ได้ เพราะมาจากพื้นที่สีแดง และที่ผ่านมาคนในบ้านที่ต่างจังหวัดกำลังอดตายตามไปด้วย
ถามว่าทำไมพวกเราไม่ไปเรียกร้อง ให้รัฐบาลช่วยเหลือ เหมือนองค์กรต่างๆ เพราะไม่ใช่แนวทาง อีกทั้งรัฐบาลไม่เคยมองกลุ่ม “เซ็กซ์เวิร์กเกอร์” เป็นมนุษย์ จึงขอเลือกวิธีทำให้ทุกคนเข้มแข็งจะดีกว่า เพื่อให้รัฐบาลมองเห็นความเป็นคน มองการทำงานของพวกเขาเป็นอาชีพ โดยทุกคนต้องปลอดภัย
ในเรื่องนี้กระทรวงการพัฒนาสังคมฯ ควรเข้ามาช่วยเหลือ แต่ไม่ทำอะไรเลย ในภาวะเร่งด่วน มีเพียงโควิดรอบแรก ให้ถุงยังชีพไป ซึ่งอยู่ไม่ได้ในช่วงปีกว่าๆ และการเข้าถึงสวัสดิการของรัฐนั้นน้อยมาก
ตกงานถาวร ต้องกู้นอกระบบ หนีไม่มีจ่าย เป็นซึมเศร้า
กระทั่งเดือน ม.ค.ปีนี้ ทุกคนตกงานอย่างถาวร 90% ไม่สามารถกลับมาทำอาชีพได้ ต้องพึ่งเงินกู้นอกระบบในการใช้ชีวิต เพื่อให้ตัวเองรอด แม้จะแลกกับอันตรายจากเจ้าหนี้เงินกู้ หากไม่มีเงินจ่าย ทั้งๆ ที่รัฐบาล ควรเข้ามาจัดการมาดูแลป้องกันความปลอดภัย เมื่อไม่มีเงินจ่ายหนี้ก็ต้องหนี
“น้องๆ ไปกู้เงินนอกระบบ และค้ำประกันกันเอง บางคนเอาเบอร์ของทีมงานในมูลนิธิไปอ้างอิง ทำให้เจ้าหนี้โทรมาทวงเงิน ข่มขู่เกือบทุกวัน จนทุกอย่างพันกันไปหมด แก้ไม่ออก คิดว่าจากนี้ไปน่าจะกระทบมากกว่านี้ และเชื่อสนิทเลยว่าต้องมากกว่านี้จริงๆ เพราะขณะนี้น้องๆ ที่อยู่ตามบาร์ กลับบ้านไม่ได้ ต้องรวมเงินกินข้าวแบ่งกันกิน แบบอดมื้อ กินมื้อ”
กรณีของกลุ่มผู้ชายขายบริการ และสาวๆ อายุน้อย น่าเป็นห่วงน้อยกว่า เพราะมีเงินค่าเน็ตสามารถให้บริการทางออนไลน์ แต่ผู้หญิงบางส่วนการจะไปคลองหลอด แถวสนามหลวง ก็อันตราย และสาวประเภทสอง ไม่มีหนทางหารายได้ เรียกได้ว่าถึงทางตันมากๆ เหมือนนิยายที่เป็นเรื่องจริง กำลังรุนแรงมากขึ้น แต่ยังไม่เจอการฆ่าตัวตาย ยกเว้นโรคซึมเศร้า ไม่พูดกับใคร ต้องพยายามหาทางออกในการเยียวยาด้านจิตใจ
“ต่อให้เปิดประเทศในตอนนี้ ก็ไม่มีนักท่องเที่ยวเข้ามา ทุกอย่างไม่เหมือนเดิม พยายามบอกให้ทุกคนลืมไปเลย ต้องคิดทางเลือกที่สอง บางคนบอกหากย้อนกลับไปจะเก็บเงินไม่ฟุ่มเฟือย ก็ได้แต่บอกอย่าโหยหาอดีต ควรไปข้างหน้า ต้องจับกลุ่มประกอบอาชีพ”
ให้มองความเป็นคน วัคซีน ไม่ต้องพูดถึง ได้แค่หนูทดลอง
ปัจจุบันกลุ่ม “เซ็กซ์เวิร์กเกอร์” ที่อยู่ในการดูแลในพื้นที่กรุงเทพฯ อายุเฉลี่ย 17-78 ปี ส่วนพัทยา อายุเฉลี่ย 13-75 ปี ส่วนใหญ่อายุ 50 ขึ้นไป ประสบกับความยากลำบาก แต่คนอายุน้อยยังหากินได้ทางออนไลน์ โดยขณะนี้กลุ่มที่สามารถดูแลตัวเองได้ จะเข้ามาช่วยกลุ่มที่ดูแลตัวเองไม่ได้ เป็นสิ่งที่เราต้องช่วยตัวเอง อยากให้เห็นว่าทุกคนเป็นคนทุกคน ต้องการวัคซีนและความปลอดภัยในชีวิต
สุรางค์ พูดอย่างน่าเศร้าใจว่า อย่าไปพูดถึงเรื่องวัคซีนเลย เป็นเรื่องยากมาก พยายามทำจดหมายไปยื่นขอวัคซีนในหลายช่องทาง เพื่อให้คนทำอาชีพนี้ได้รับโอกาสในการฉีด แต่หากเป็นการทดลองวัคซีนก็จะมีการมองหาเฉพาะคนในกลุ่มนี้ โดยแค่ได้มีข้าวกิน 1 กล่อง ก็สามารถต่อชีวิตพวกเขาไปได้ จึงอยากบอกตัวเองและใครๆ อย่ากินข้าวเหลือแบบทิ้งๆ ขว้างๆ เพราะยังมีคนไม่มีข้าวกินอีกเป็นจำนวนมาก และไม่มีใครคาดเดาได้โควิดจะจบอีกเมื่อใด แต่เชื่อว่ายังอีกนาน ขอต่อสู้เพื่อช่วยเหลือคนอาชีพ “เซ็กซ์เวิร์กเกอร์” จนถึงที่สุด เพราะพวกเขาก็เป็นคนเหมือนกัน.
ผู้เขียน : ปูรณิมา
กราฟิก : Theerapong.C
